Een middagje er tussenuit

Vandaag scheen de zon volop en ik was behoorlijk druk op school geweest. Twee goede redenen om ontspanning aan zee te zoeken, hetgeen hier dus altijd wil zeggen aan de Stille Oceaan. Een zee die ik tot voor kort alleen van de Grote Bosatlas kende. Soms, als ik er op uitkijk, zeg ik het hardop tegen mezelf:.Wilma, dit is de Stille Oceaan hè.  Alleen dit keer was dat niet aan het strand bij Huanchago, maar gingen we met de Combi ( lees transportwagen) vanuit Trujillo naar het plaatsje Moche, een paar kilometer buiten Trujillo. Daarna met de benenwagen naar Delicia dat er onmiddelijk naast ligt, om bij de zee uit te komen.

2EC4CD7F-8094-41E7-94CE-718FD2C813B4

Deel van plaza des armas, Moche, met graffiti.

CD76319C-B345-4159-84B6-F973602D3B41

Plaza des Armas, Moche

AE330CB5-BF6F-42F3-A5FB-5CB0C5990A09

Moche is een klein en vooral rustig stadje dat, zoals elke zichzelf respecterende Peruaanse stad, een plaza des Armas heeft. En dat niet alleen; er is ook prachtige graffiti te zien. Dat heb ik al veel vaker waargenomen, maar ik vergeet het steeds te zeggen. Hier worden de straten regelmatig opgefleurd met muurschilderingen.

856252D4-2051-4A48-A43F-B1D7E14E04E1

 

056415DE-BEE0-4671-8F7C-63CA54A0B446

CC7FEEA8-7300-4402-8D8E-EF45A5E12C6C

Onderweg tussen Moche en Delicia

Delicia is een stadje, zo begreep ik, van de gegoede wereldburger. Er staan nette grote huizen van eigenaars die de meeste tijd in het buitenland wonen. Er zijn perkjes met bomen en planten die wij in het klein voor het raam in onze huiskamers zetten. En verder is het er behoorlijk stil. Eerlijk gezegd vond ik dat voor een keer wel een verademing: de rust van beide stadjes.

B2BC5383-A95C-41A4-887D-32CB88661558

Huizen van de gegoede burgers in Delicia

6B6142D0-9AAC-4E9B-8DF4-AB2900B4E9EB

Een visser in Delicia

Het strand is smal, met grote rotsen die ook nog een eind verder in zee liggen en waartegen de golven bruisend en spattend op stuk slaan.

Al met al was ik ineens zomaar op vakantie.

Het ritme van de dag

3E1680EF-186F-43DC-AD50-C1E79FC3A108

Huanchago, bijna avond.

Naar welke plek je ook gaat en wat je daar ook doet, na verloop van tijd ontstaat er een ritme van de dag. En alles wat eerst behoorlijk vreemd en ongewoon was, wordt in dat ritme opgenomen alsof het altijd zo is geweest.
Ik woon bijvoorbeeld bij mensen in huis in een zijkamertje van hun woonkamer. Als ik mijn kamerdeur opendoen, sta ik meteen in hun ruimte. Dat vind ik nog steeds enigszins ongemakkelijk. Ook als ik naar mijn ‘eigen’ badkamer en wc ga, moet ik door die woonkamer. Maar ‘s morgens als de alarm van mijn telefoon me wekt, is daar nog niet niemand en doe ik als eerste de dingen buiten mijn kamer: tuttelen in de badkamer, broodje smeren in de keuken, thee zetten. Meestal komt Manu, de man des huizes, een half uurtje later uit bed en gaat hij buiten een sigaretje roken, maar dan zit ik alweer aan het ontbijt in mijn kamer.

6851410F-9589-4DEC-8F4B-0C80681C5543

Twee soles uit mijn portemonnee pakken en alvast in de zak van mijn fleecevest doen, zodat ik het geld meteen bij de hand heb in de bus, hoort ook bij het ritme van de dag. De busreis Is ook min of meer gewoon geworden, net zoals het zand, de gekleurde huizen, de lange  muur met prachtige afbeeldingen van mozaïek waarlangs de bus rijdt, het lawaai in de stad; het getoeter en geroep, allemaal onderdeel van de dagelijkse gang van zaken.

2ACF1EB6-181D-44B6-8BA8-B2FFBD56A94E

De muur met mozaïek.

DFACF3F2-9EBB-40EA-925F-7C14F259EFE6

Een ander deel van de muur. Wat ik ervan maak is dat er tijdperken op af worden gebeeld, ook van Europa.

Soms ga ik uit school Trujillo in, naar Plaza des Armas waar je zo lekker op een bankje kan zitten, of op de trappen van het standbeeld in het midden. En dan maar kijken. De laatste keer was ik zelf een bezienswaardigheid voor een groepje christenen die een dagje uit waren met hun dominee. Of ik por favor met hen op de foto wilde. Ja hoor, geen probleem.

Verder kent Trujillo heel veel verschillende wijken en elke keer kom ik verrassingen tegen.

4458EA94-BA74-4E9B-99A4-5F003B35D9D1

Een hele straat met ieniemienie dierenwinkeltjes en vooral kippen.

66303A37-4913-443B-A206-5B029BDE7C7C

Ik denk dat Peruanen dol zijn op torta, met veel kleur, zoals hun huizen, want taart wordt veel gekocht.

FE9AFA9B-2FDE-4DEE-97E2-74F25EE4A214

Daar waar het goedkoop is, zijn altijd heel veel mensen. Elke dag ‘markt’ in de straat

Als ik meteen uit school doorga naar ‘huis’, krijg ik bijna onmiddellijk mijn warme eten voorgeschoteld door de vrouw des huizes. Dat eet ik in hun woonkamer. Ik ben er aan gewend geraakt dat ik niet zelf eten kook. Ik krijg het van Cristy of ik eet buiten de deur: spotgoedkoop.

Meestal pak ik daarna mijn iPad, telefoon en portemonnee en ga naar het strand tot het donker wordt en kouder. Dat is meestal zo tegen half zeven. En soms ga ik wandelen in de omgeving.

A851F461-A7C8-4507-B0E6-3533800EDBB1

Huanchago

Huanchago met zijn kerkje op de heuvel, maar…….ons kerkje op de heuvel in Heelsum blijft nummer 1

3528C96C-ABB1-465C-BFF7-135FFC96D794

Op een van mijn wandelingen kwam ik op de plek waar het riet groeit voor de tortoras caballitos. En waar het ook wordt gedroogd.

In de avond zit ik het liefst op mijn kamer. Op bed zoals nu, met mijn rug tegen de muur en een hoofdkussen ertussen. Ik lees, kijk een Spaanse serie op Netflix, schrijf, mijmer. Er staat hier o.a ook nog een tafeltje met een rechte stoel. Daar leer ik wat Spaans, maar gek genoeg niet zoveel als ik in Nederland deed, terwijl het gebrek aan taal niet minder is.
Soms denk ik weleens dat een comfortabele bankje of stoel hier niet verkeerd zou zijn, maar het is geen groot verlangen. Op de een of andere manier heeft dit leventje op de vierkante meter ook een soort charme gekregen, hoewel ik vermoed dat de tijdelijkheid ervan een niet onbelangrijk deel van de charme is. Net zoals het feit dat ik betrekkelijk veel vrije tijd met alleen mezelf doorbreng, alsof ik in retraite ben. Dat hoeft helemaal niet, want het vrijwilligershuis staat een paar straten bij mij vandaan en er wordt regelmatig wel iets op de groepsapp gedeeld over activiteiten of uitstapjes, maar ik geloof het wel. Één keer per week eet ik met hen, dat is min of meer verplicht en dat was het.
Ik ben wel van plan om met de maandelijkse schoonmaak mee te doen van het strand dat ook door vrijwilligers van OtraCosa wordt georganiseerd. Dat is zaterdag.

Waarr ik erg van geniet zijn de ships-passing-in-the-night-gesprekjes. In de bus met studenten (er zijn heel veel colegios in Trujillo). En kortgeleden nog met een nonnetje. En het gesprekje met de jonge marathonloper die allerlei landen afging om die passie te leven, was ook inspirerend. Net zoals een surfleraar, die bij tijd en wijle op een cruiseschip werkt als zijn geld op is, maar ook huizen schilderde en zelfs een paar jaar visser was op een door mij zo bewonderd bootje. Iedereen heeft zijn eigen verhaal.

Voor ik het weet, is het 22.00 uur en maak ik aanstalten om te slapen. Met de wekker op 5.45 uur lukt het me niet om veel later naar bed te gaan, wil ik de volgende dag weer uitgerust aanwezig zijn.
En zo vind ik zoetjesaan mijn weg.

Ziekenhuisbezoek

Gisteren heb ik de moeder van Julio in het ziekenhuis bezocht. Ja, inderdaad: opgenomen. Men probeert met een infuus de voet nog te redden, maar ik heb er eerlijk gezegd een hard hoofd in.

De foto’s die ik in het ziekenhuis heb gemaakt, spreken voor zich, dus ik probeer mijn mond te houden.
De gang van zaken is als volgt. Bezoekers worden één voor één binnengelaten bij het bovenstaande traliehekwerk door een bewaker.

8C3DC108-C691-48C7-9E58-856EF7B51088

Dan passeer je meteen de eerste hulp: emergencia. Dat zijn een paar kamertjes zonder deuren als je geluk hebt (denk ik), of je ligt in een tochtige smalle gang met uitzicht op de open lucht erboven te wachten tot er een dokter komt. Op een gegeven moment komt die smalle gang uit op een grote hal.

5616E7C0-8F37-4D98-B6A8-7C88AF64A0A5

Links en rechts de ijzeren deuren met toegang tot de afdelingen. Een deur voor de mannen en jongens, en de andere deur voor de vrouwen en meisjes. Die deur ga je niet zomaar door. Midden in de hal zit iemand van de bewaking op een stoel met de papieren voor zijn neus waarop de namen van de patiënten met de hand zijn genoteerd. Als je voor mevrouw A komt dan zeg je dat tegen hem en dan doet hij een oproep naar de desbetreffende afdeling: bezoek voor Mw A. En als degene aan de andere kant solo zegt – er mogen hooguit twee mensen bij de patiënt- loopt de bewaker naar de ijzeren deur, steekt zijn hand door het kapotte raampje en haalt aan de binnenkant de deur van het slot. Nu mag je naar binnen.

Verpleegkundigen klokken aan het begin van hun dienst in met een duimafdruk op een display dat in de hal hangt en klokken ook weer uit aan het einde van hun dienst. Zij verzorgen de medicatie en andere verpleegkundige handelingen.

Het eten wordt klaargemaakt in de keuken ( waarvan foto, want daar loop je ook gewoon langs) en als de patiënt niet zelf kan eten, is er hopelijk iemand uit je kennissenkring of familie.

832AD494-8FA4-46A5-A6B4-5D353291267A

‘ s Nachts is er altijd een familielid, als je die hebt. Deze slaapt op een veldbedje op de stenen vloer in de grote hal, of bij de patiënt op de grond. Ik zag ook mensen in de open gangen met een plaidje om zich heen op de grond zitten. Julio slaapt in de krakkemikkige rolstoel die zijn zus op de kop heeft getikt en waarmee ze zijn moeder naar het ziekenhuis hebben gereden.

8EEA80FC-51CA-4900-90CC-B349C8FE3BEB

Ik kon het geheel alweer niet bevatten, maar ik heb het min of meer opgegeven er iets van te vinden. Zo is het hier in (algemene) ziekenhuizen. Punt. Er zijn ook privé klinieken. Daar zou het er anders aan toegaan. Tuurlijk.

Een snertdag

Vandaag had ik op school de slechtste dag ooit. Zelfs mijn eerste dag was nog beter. Prachtig hoor, mijn verhalen over wat ik zie en meemaak, maar het leven van alledag is soms ook behoorlijk frustrerend.

Ik sta om zes uur op om tegen zevenen de bus te pakken. Halverwege de reis is de bus een potje pieren, schalt er Spaanse muziek uit de speakers en rammelen we over hobbels en andere oneffenheden naar Trujillo. (Wees er altijd op bedacht dat je ineens naar voren kan schieten). Daar stap ik uit op Gonzales Prado, een drukke straat waar ik nog steeds de neiging heb om rennend over te steken. Ik snap niet waarom er zebrapaden zijn, want geen mens die zich daar iets van aantrekt. Dan tussen de huizen door waar het rustig is, een parkje oversteken en meteen rechts is het blauwe gebouw van de school.

96A14BDA-1F13-4336-B664-BFCF3918C8E0

De school

Naar binnen via het hoge hek van het schoolplein waar een juf staat met een fles alcoholgel om je handen te desinfecteren voor je naar binnengaat. Ik groet de altijd vriendelijke secretaresse wiens kamertje ik passeer als ik de trap op ga naar boven. Daar is het lokaal van profesora Roxana die met de kinderen kan lezen en schrijven, maar dan alleen figuurlijk. Er zijn tien kinderen in totaal. Acht kinderen kunnen niet praten. Drie van hen zijn blind, een jongen is autistisch, twee kinderen hebben het syndroom van Down. Dan zijn er nog twee spastische kinderen, waarvan een jongen in een rolstoel. Ik weet niet wat William mankeert, maar soms is hij even ‘weg’. Met gekke geluidjes halen we hem weer in onze wereld. En wat Fabrizio mankeert is mij ook onbekend, maar ook hij heeft iemand nodig die ervoor zorgt dat hij mee kan doen. Ik denk dat alle kinderen ook verstandelijk beperkt zijn.
De school begint om 8.00 uur, maar dat zegt niks. De kinderen komen wel of niet in de loop van de ochtend binnen. Sommigen zijn er een paar dagen niet en ineens zitten ze weer op hun plek. Vanaf het moment dat de eerste binnenkomt, start de routine van de dag. Een van mijn taakjes is dat ik voor die tijd de pc aanzet en ook de beamer, want op de muur verschijnen de verschillende YouTube liedjes die ze elke dag op een vaste volgorde zingen.
Anthony, een van de kinderen met het syndroom van Down, deelt de muziekinstrumentjes uit. Hij weet precies ieders favoriete instrument. Zelf slaat hij het liefst de maat met twee gladde stokjes hout. Hoe harder hoe mooier.

We beginnen met Buenos dias. Daarna een kruisje: Vader, Zoon en Heilige Geest, Amen. Spaans natuurlijk. De juf en ik helpen elk individueel kind met het kruisje slaan. Vervolgens gaat het zingen verder met de parablas magicó waarmee je de mensen om je heen respect toont: Buenos dias, por favor, gracias (heel belangrijk). De kinderen krijgen plaatjes te zien waarop die woorden zijn uitgedrukt en daarna plakt la profesora ze met een soort kneedgom op het white board. Alles op een vaste plek, in dezelfde volgorde enz. Het liedje dat De dans van de emoties heet, wordt ook elke morgen gezongen. En daarna plakken de kinderen, met hulp, hun fotootje onder het plaatje: feliz, sorpresa, triste of molesto, al naar gelang hoe zij zich voelen. Het ging al mis, toen de juf verwachtte dat ik het hele riedeltje met de kinderen ging doen: liedjes zingen, plaatjes, volgorde, maar ik wist echt nog niet de exacte gang van zaken. Bovendien wist ik ook niet goed waar ik de verschillende liedjes kon vinden. Vanaf haar bureau riep zij mij aanwijzingen toe waar ik geen snars van begreep. Dat droeg ook al niet bij aan haar goede humeur.

Voor alle duidelijkheid: ik mag haar graag, de juf. Ze is heel helder in wat ze van mij verwacht en dat vind ik fijn. ( En soms lastig, want ze verwacht veel in korte tijd, vind ik). Ze heeft hart voor haar leerlingen, heeft humor en is ook vergevingsgezind. Zelfs vandaag zei ze gracias voor mijn hulp. En ook dat ze morgen op een betere dag hoopte. Ik ook!

Elke dag heeft een onderwerp: vandaag was dat de familia de escuela ( de medewerkers van de school). De kinderen moesten o.a. fotootjes van de medewerkers plakken die ik van tevoren (ook een van mijn dagelijkse taken: cortar) had uitgeknipt. Laat ik nu twee verschillende velletjes met foto’s hebben van verschillende grootte, die ik gedienstig knipte als één A4 tje ( op elkaar). Van de tweede helft van de medewerkers was hun hoofd doormidden geknipt. Nee, dat vond de juf helemaal niet leuk!

4E41BB3F-23AC-4246-B532-96F46118C7F3

Links: Janine uit Portugal met wie ik het goed kon vinden. Zij hielp mij vaak als de juf voor andere zaken de klas uit moest. Sprak een beetje Engels. Maar…snik… deze week terug naar huis. Profesora Roxane staat rechts.

Verder vergat ik voor de zoveelste keer vandaag het wc papier mee terug te nemen toen ik de kinderen naar de wc hielp.
Ik nam dingen van de blinde kinderen over, waarvan ik vanaf dag één al weet dat ik ze juist moet leren om bijvoorbeeld hun handdoekje zelf te pakken na het handen wassen. Ik liet het water te lang lopen terwijl ook ik elke morgen het aqua liedje meezing over het water dat vida is en dat we daar dus zorg voor moeten dragen. Ik vergat het eetliedje te zingen en gracias para la comida te zeggen na het kruisje slaan.

En zo waren er de hele dag door allerlei grote en kleine dingen waarover ik werd aangesproken. Terecht hoor, maar ik miste vandaag enorm een vorm van relativeringsvermogen. En ……..taal waarin ik iets meer kan zeggen dan de basisdingen.

En dan te bedenken dat ik dit avontuur nog vrijwillig op mijn hals haalde. Stel je de vluchtelingen voor die onvrijwillig in een land belanden en zich moeten redden. Ik heb al best veel geduld, maar voor elke vreemdeling die vanaf nu voor mijn neus staat, zal ik dat nog dubbel zoveel hebben.

E36DE912-D045-437D-AE7D-B7434B4F508B

Een werkje van de middag om de mototriek te oefenen. Bijna een sprookjeshandeling: bonen uitzoeken.