Een snertdag

Vandaag had ik op school de slechtste dag ooit. Zelfs mijn eerste dag was nog beter. Prachtig hoor, mijn verhalen over wat ik zie en meemaak, maar het leven van alledag is soms ook behoorlijk frustrerend.

Ik sta om zes uur op om tegen zevenen de bus te pakken. Halverwege de reis is de bus een potje pieren, schalt er Spaanse muziek uit de speakers en rammelen we over hobbels en andere oneffenheden naar Trujillo. (Wees er altijd op bedacht dat je ineens naar voren kan schieten). Daar stap ik uit op Gonzales Prado, een drukke straat waar ik nog steeds de neiging heb om rennend over te steken. Ik snap niet waarom er zebrapaden zijn, want geen mens die zich daar iets van aantrekt. Dan tussen de huizen door waar het rustig is, een parkje oversteken en meteen rechts is het blauwe gebouw van de school.

96A14BDA-1F13-4336-B664-BFCF3918C8E0

De school

Naar binnen via het hoge hek van het schoolplein waar een juf staat met een fles alcoholgel om je handen te desinfecteren voor je naar binnengaat. Ik groet de altijd vriendelijke secretaresse wiens kamertje ik passeer als ik de trap op ga naar boven. Daar is het lokaal van profesora Roxana die met de kinderen kan lezen en schrijven, maar dan alleen figuurlijk. Er zijn tien kinderen in totaal. Acht kinderen kunnen niet praten. Drie van hen zijn blind, een jongen is autistisch, twee kinderen hebben het syndroom van Down. Dan zijn er nog twee spastische kinderen, waarvan een jongen in een rolstoel. Ik weet niet wat William mankeert, maar soms is hij even ‘weg’. Met gekke geluidjes halen we hem weer in onze wereld. En wat Fabrizio mankeert is mij ook onbekend, maar ook hij heeft iemand nodig die ervoor zorgt dat hij mee kan doen. Ik denk dat alle kinderen ook verstandelijk beperkt zijn.
De school begint om 8.00 uur, maar dat zegt niks. De kinderen komen wel of niet in de loop van de ochtend binnen. Sommigen zijn er een paar dagen niet en ineens zitten ze weer op hun plek. Vanaf het moment dat de eerste binnenkomt, start de routine van de dag. Een van mijn taakjes is dat ik voor die tijd de pc aanzet en ook de beamer, want op de muur verschijnen de verschillende YouTube liedjes die ze elke dag op een vaste volgorde zingen.
Anthony, een van de kinderen met het syndroom van Down, deelt de muziekinstrumentjes uit. Hij weet precies ieders favoriete instrument. Zelf slaat hij het liefst de maat met twee gladde stokjes hout. Hoe harder hoe mooier.

We beginnen met Buenos dias. Daarna een kruisje: Vader, Zoon en Heilige Geest, Amen. Spaans natuurlijk. De juf en ik helpen elk individueel kind met het kruisje slaan. Vervolgens gaat het zingen verder met de parablas magicó waarmee je de mensen om je heen respect toont: Buenos dias, por favor, gracias (heel belangrijk). De kinderen krijgen plaatjes te zien waarop die woorden zijn uitgedrukt en daarna plakt la profesora ze met een soort kneedgom op het white board. Alles op een vaste plek, in dezelfde volgorde enz. Het liedje dat De dans van de emoties heet, wordt ook elke morgen gezongen. En daarna plakken de kinderen, met hulp, hun fotootje onder het plaatje: feliz, sorpresa, triste of molesto, al naar gelang hoe zij zich voelen. Het ging al mis, toen de juf verwachtte dat ik het hele riedeltje met de kinderen ging doen: liedjes zingen, plaatjes, volgorde, maar ik wist echt nog niet de exacte gang van zaken. Bovendien wist ik ook niet goed waar ik de verschillende liedjes kon vinden. Vanaf haar bureau riep zij mij aanwijzingen toe waar ik geen snars van begreep. Dat droeg ook al niet bij aan haar goede humeur.

Voor alle duidelijkheid: ik mag haar graag, de juf. Ze is heel helder in wat ze van mij verwacht en dat vind ik fijn. ( En soms lastig, want ze verwacht veel in korte tijd, vind ik). Ze heeft hart voor haar leerlingen, heeft humor en is ook vergevingsgezind. Zelfs vandaag zei ze gracias voor mijn hulp. En ook dat ze morgen op een betere dag hoopte. Ik ook!

Elke dag heeft een onderwerp: vandaag was dat de familia de escuela ( de medewerkers van de school). De kinderen moesten o.a. fotootjes van de medewerkers plakken die ik van tevoren (ook een van mijn dagelijkse taken: cortar) had uitgeknipt. Laat ik nu twee verschillende velletjes met foto’s hebben van verschillende grootte, die ik gedienstig knipte als één A4 tje ( op elkaar). Van de tweede helft van de medewerkers was hun hoofd doormidden geknipt. Nee, dat vond de juf helemaal niet leuk!

4E41BB3F-23AC-4246-B532-96F46118C7F3

Links: Janine uit Portugal met wie ik het goed kon vinden. Zij hielp mij vaak als de juf voor andere zaken de klas uit moest. Sprak een beetje Engels. Maar…snik… deze week terug naar huis. Profesora Roxane staat rechts.

Verder vergat ik voor de zoveelste keer vandaag het wc papier mee terug te nemen toen ik de kinderen naar de wc hielp.
Ik nam dingen van de blinde kinderen over, waarvan ik vanaf dag één al weet dat ik ze juist moet leren om bijvoorbeeld hun handdoekje zelf te pakken na het handen wassen. Ik liet het water te lang lopen terwijl ook ik elke morgen het aqua liedje meezing over het water dat vida is en dat we daar dus zorg voor moeten dragen. Ik vergat het eetliedje te zingen en gracias para la comida te zeggen na het kruisje slaan.

En zo waren er de hele dag door allerlei grote en kleine dingen waarover ik werd aangesproken. Terecht hoor, maar ik miste vandaag enorm een vorm van relativeringsvermogen. En ……..taal waarin ik iets meer kan zeggen dan de basisdingen.

En dan te bedenken dat ik dit avontuur nog vrijwillig op mijn hals haalde. Stel je de vluchtelingen voor die onvrijwillig in een land belanden en zich moeten redden. Ik heb al best veel geduld, maar voor elke vreemdeling die vanaf nu voor mijn neus staat, zal ik dat nog dubbel zoveel hebben.

E36DE912-D045-437D-AE7D-B7434B4F508B

Een werkje van de middag om de mototriek te oefenen. Bijna een sprookjeshandeling: bonen uitzoeken.

 

Huaca del Sol y de la Luna

 

Een straat in Esperanza

Vergeet het maar, de halve westkant van Trujillo afgezocht naar museum Cassinelli, omdat er volgens mijn Insight Quide PERU een fascinerende collectie keramiek te zien zou zijn, maar zonder resultaat. We zijn zelfs nog naar een volgende stadje Esparanza  gegaan, omdat iemand meende dat het musea daar naartoe was verhuisd. Toen we de bus uitstapten en naar een straat werden verwijzen, begon Julio ineens te vertellen dat ik mijn rugzak onder mijn arm moest houden en dat ik ook even geen foto’s moest nemen. Dat had ik nog niet meegemaakt. En ook de stilte was opvallend.  Hoe het ook zij, zelfs bij het politiebureau wist niemand iets af van een museum Cassinelli.
Jammer. Het is nu van de baan.

Ik heb die dag wel in elk mogelijk vervoer gezeten: de gewone bus, een soort transportbusje waarin ik moest staan, maar te lang was, zodat ik de halve weg eerst op mijn hurken zat en toen half gebukt de reis heb volbracht. En ik heb eindelijk ook in een mototaxi gezeten.

CF07A7B4-5F03-45EE-93D9-28DC8E3178FB

Toch laat die Moche Cultuur ( 700 na Chr. ) mij nog niet met rust dus vanochtend opnieuw richting Trujillo maar nu naar Huacas del Sol en de la Luna, hoewel de naam behoorlijk misleidend is, want de Moches deden helemaal niet aan de verering van de zon. Water, land en lucht, dat waren hun elementen en Huacas del Sol en de la Luna  zijn tempels uit die tijd: een soort pyramiden van….(een keer raden)……zand zand zand. Maar de weg ernaar toe is aan weerszijden groen! Dat heb ik nog niet hier gezien. Eerlijk is eerlijk, soms vind ik al dat zand ook wleens deprimerend. Een groene Hollandse wei, wat is dat eigenlijk heerlijk aan je ogen.

CD097733-D8A3-44F4-8EBD-0F13CB28465E

7A3A6E59-3657-4EA1-92A7-DE290FECDD72

Aan het werk, maar niet op school

 

Het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Eens een verpleegkundige, altijd een verpleegkundige. Wat is het geval? Eergisteren, na een ronduit uitputtende dag in Trujillo, omdat ik minstens een uur in de rij stond voor postzegels die ze niet hadden en uiteindelijk ook het museum dicht bleek waar ik graag naartoe wilde, vroeg Julio, mijn seguridad in Trujillo en omstreken, of ik kennis wilde maken met zijn moeder die bij hem in huis woont. Hij had over mij verteld.

Als ik het al niet wist, dan weet ik het nu weer opnieuw. Wat wonen wij toch in een rijk land waarin ook de minder bedeelden de gezondheidszorg kunnen krijgen die nodig is. En hoe belangrijk die vanzelfsprekendheid is. En dat dit weer zo’n cliché uitspraak is die niet meer banaal is als je er met je neus bovenop staat.
En ook realiseerde ik mij weer dat de meeste spullen in ons huis luxe zijn. Dat laatste zag ik in een oogopslag toen ik bij hen binnenkwam. Ik ga hier natuurlijk niet uit de doeken doen wat mij aan soberheid en eenvoud opviel, maar de hartelijke ontvangst was er geen grammetje minder om.
Hoe dan ook: zijn moeder, zo bleek, lijdt aan een diabetische voet  (voor de niet- ingewijden, dat is een voet met een akelige wond als gevolg van suikerziekte). Ze zat met haar been omhoog op een krukje en had pijn. De zus van Julio was net bezig haar voet te verbinden. Ik schrok heel erg hoe de voet eruit zag en ook wat er aan minimale middelen voorradig was om deze te verzorgen. Gezondheidszorg is hier een privé aangelegenheid: Wie geld heeft, kan verbandmateriaal kopen, maar als je weinig geld hebt, roei je met de middelen die je hebt. Bovendien zag ik wel, verzorgde ze de wond weliswaar met zorg, maar zonder instructies hoe je dat het beste kunt doen.
Voordat ik er zelf bij was, vlamde de buurtzorgvlam in mij op en begon ik vragen te stellen alsof ik een intake deed. Ik gaf hen ook suggesties hoe iets handiger kon en wat ze de volgende ochtend beslist aan de dokter moesten vertellen en ook konden vragen. Kortom, ik was aan het werk. Godzijdank viel mijn bemoeienis in goede aarde en was iedereen een soort van opgelucht nu ze wisten wat hen te doen stond. Ik had niet graag onze prille vriendschap bedorven met Hollandse betweterigheid, maar dat realiseerde ik mij pas later.
En wat helemaal een geluk was: op mijn kamertje in Huanchago stond nog steeds die grote weekeindtas, gevuld met verbandmateriaal die ik in Nederland had bestemd voor de medische post hier, maar waar ik nog niet aan toe gekomen was om die af te geven. Nou, mooi niet meer.

De volgende dag spraken we af op mijn vertrouwde plek: mijn troontje van stenen aan het strand, en kon ik hem al de uitgezochte verbandrolletjes meegeven en zelfs meer van wat ze konden gebruiken.

44349e0b-d631-485c-a517-71d647f10570
Én hij kreeg les met één proefverbandje: hoe kan je een voet zodanig verbinden dat het overal netjes aansluit en dus schoon daaronder blijft. Het is grappig en leerzaam hoe je met gebaren, minimale taal en welwillende mensen van twee kanten, toch een heel eind komt.

Julio lachte: een nieuw aventura Vilma ( geen spelfout, zo heet ik hier). Ja, alweer eentje erbij.

Buikpijn en verwondering

 

C10A2ABF-9E6C-4BBD-96D6-24B4E627331C

Aan de weg langs mijn geliefde strandplek staan her en der  houten huisjes waar mensen souvenirs of iets lekkers verkopen.
Eergisteren kon ik niet langer de verleiding weerstaan. Ik had ik zo’n zin in een van de gezonde sapjes die je hierboven op de foto ziet, dus ik er op af. Ik bleek voor drie smaken te moeten kiezen. Mmmm, mango, aardbeien en kiwi. Waarom ook niet?
Maar toen ik dacht dat ze de sapjes voor mij in de plastic beker ging schenken, haalde ze eerst een compacte klont ijs te voorschijn, zoals ijs eruitziet als de vriezer aankoekt. Het hele bekertje werd er mee opgevuld. Van de bodem tot ver boven de rand. En toen schonk ze mijn begeerde drankjes uit op drie verschillende plekken van die ijsberg. Pas toen zag ik dat het geen gewoon vruchtensap was, maar een soort Tova die mijn oma vroeger in de vla deed. Dik vloeibaar zeg maar. Daarna wel een scheutje echte sinaasappelsap in de beker. Nog een dik rietje erbij en een plastic lepeltje waarmee ze even in de ijsklont prakte. En toen was het goedje van mij.

1726D846-8D70-4174-817C-1836F7E82336

Eigenlijk hou ik helemaal niet van koud spul. Ik ben niet eens een liefhebber van ijs, maar als dit onderdeel is van het land, vooruit dan maar. Eerst nog wat verder prakken en dan het spul met volle kracht naar binnen zuigen. Mierzoet en, zoals te verwachten, ijskoud. Maar ik zette door.
‘s Avonds wist ik dat ik daar geen goed aan had gedaan: ik had lichte buikpijn en diarree die (knock on wood) pas vanmiddag voorgoed de laan uit is.

34CF9512-E61B-4AD3-A9FB-9B905CE19760

En toch ook weer even over de caballitos de tortora. Daar raak ik maar niet over uit, sinds ik daarvan een weergave in keramiek bij het Chan Chan museum in de vitrine zag staan.

Als je goed kijkt, heb ik er eentje – sterk vergroot- op de foto kunnen vangen. Ik zie ze altijd ‘s morgens als ik om kwart voor zeven op de bus sta te wachten. Elke ochtend verwonder ik mij daarover: dat met die bootjes dus al eeuwenlang ( vanaf 1300 na Chr) hier in Huanchago de vis wordt gevangen. Ik zal er wel een romantisch tintje aan geven, maar als visser van Huanchago zou ik mij redelijk trots voelen dat ik deel ben van zo’n lange onveranderde traditie. Hoe bijzonder is dat.
En waar ik nu ook achter ben: De vissers zitten bovenop hun boot te peddelen. En de gevangen vis gooien ze in de opening.

E3F18B6E-63F8-4853-B2D9-DA28E4A421BB